Yalıtım performansı hangi sayıyla ölçülür?

Panel tekliflerinde en çok yazılan sayı ısıl iletkenliktir: 0,022 W/mK. Karşılaştırma için tek başına yeterli değildir, çünkü bu sayı çekirdeğin kendi değeridir. Bir yapıda ısının ne kadarının kaçtığını belirleyen şey kesitin ısıl geçirgenliğidir.

İki ayrı sayı

Isıl iletkenlik (λ) malzemenin kendi değeridir, W/mK cinsindendir ve kalınlıktan bağımsızdır.

Isıl geçirgenlik (U) kesitin değeridir, W/m²K cinsindendir ve kalınlıkla düşer. EN ISO 6946'ya göre U = 1 / (Rsi + ΣR + Rse) bağıntısıyla bulunur; Rsi ve Rse yüzeysel ısı taşınım dirençleridir.

Karşılaştırma U üzerinden yapılır. 0,022 W/mK değerine sahip 40 mm bir panel, 0,045 W/mK değerine sahip 100 mm bir panelden daha iyi yalıtmaz; hesap yapılmadan bu bilinmez. Kesitin sonucu U değeri hesabından okunur.

Hedef değeri kim belirler?

Türkiye'de binaların ısı yalıtım kuralları TS 825'te tanımlıdır. Yapının bulunduğu bölge ve kullanım tipi hedef U değerini belirler; kabuk bileşeni bu hedefe göre seçilir.

Soğuk hava depolarında hedef, yönetmelikten değil işletme sıcaklığından gelir: iç ve dış sıcaklık farkı büyüdükçe kesit kalınlaşır.

Kalınlığın karşılığı yıllık bir sayıdır

Kalınlığı bir kademe artırmanın maliyeti bir kere ödenir, karşılığı yapının ömrü boyunca alınır. Bu karşılık tahmin edilmez, hesaplanır: ısı kaybı ve tasarruf hesabı iki kesit arasındaki yıllık farkı kWh cinsinden verir, kendi birim fiyatınızla parasal karşılığını ve geri dönüş süresini gösterir.

Hesabın kabulleri sayfanın kendisinde yazılıdır: tek bir kabuk bileşeninin iletim kaybıdır, bina enerji hesabı değildir. İç kazanç, güneş, havalandırma ve ısı köprüleri dışarıdadır, yani sonuç bir üst sınırdır.

Kesit iyi, kabuk kötü olabilir

Yalıtımın kaybolduğu yer çoğu zaman panelin ortası değil, kenarıdır.

• Birleşimler: açık kalan bir ek yeri, kesitin kazancını götürür
• Isı köprüleri: aşık, kolon ve kapı kasası çevresi, kabuğun en zayıf noktalarıdır
• Buhar kesici sürekliliği: soğutulan hacimlerde yoğuşmanın başladığı yer bu sürekliliğin bozulduğu noktadır
• Nem: taşyünü çekirdek ıslandığında yalıtım değerini kaybeder ve geri kazanmaz

Detaylar Kütüphane bölümünde çizimli durur.

Sürdürülebilirlik tarafı

Isıtılan bir binanın çevresel bilançosunda en büyük kalem, üretim değil işletme enerjisidir. Bu yüzden kalınlık kararı aynı zamanda bir çevre kararıdır: her yıl yakılmayan yakıt, bir kere üretilen malzemeden daha uzun süre birikir.

Panelin çelik yüzeyleri ömrünü tamamladığında geri dönüşüm zincirine girer; vidalı bir kabuk, dökme bir kabuğun aksine sökülüp ayrıştırılabilir.

Özet

Yalıtım performansı çekirdeğin adıyla değil, kesitin U değeriyle konuşulur. Sayı yazılmadan yapılan karşılaştırma, panelin kalınlığına bakarak yapılan tahmindir ve çoğu zaman yanlış çıkar.