Panelin yangın karşısındaki davranışı iki ayrı soruyla ölçülür ve bu iki soru sık sık birbirinin yerine kullanılır. Şartnamede biri istenip diğeri belgelendiğinde proje ruhsat aşamasında durur.
İki soru, iki standart
Yangın sınıfı (EN 13501-1) malzemenin yangına tepkisini anlatır: alev alma davranışı, duman üretimi ve yanan damla. A2-s1-d0 ya da B-s1-d0 gibi bir harf dizisidir.
Yangına dayanım (EN 13501-2) bir yapı elemanının dakika cinsinden direncidir: RE 30, REI 60 gibi. Burada ölçülen şey malzeme değil, bir duvarın ya da çatının yangın altında ne kadar süre işlevini koruduğudur.
Bir panelin A2-s1-d0 sınıfında olması, onun 60 dakika dayanacağı anlamına gelmez. Dayanım süresi ayrı bir deney raporuyla verilir.
Sınıfı belirleyen şey çekirdektir
| Çekirdek | EN 13501-1 sınıfı |
|---|---|
| Taşyünü | A2-s1-d0 |
| Hibrit | A2-s1-d0 |
| PIR | B-s1-d0 |
| PUR | B-s2-d0 |
| EPS | yayımlanmış sınıf yok |
Harflerin okunuşu şöyledir: baştaki harf yanma davranışını, s duman
üretimini, d yanan damlayı gösterir. s1 en düşük duman, d0 yanan damla
yok demektir.
Aynı panel PUR çekirdekle B-s2-d0, PIR çekirdekle B-s1-d0 olur. Bu yüzden "PUR-PIR" yazan bir teklifte hangi çekirdeğin geleceği sorulur; sınıf çekirdekle birlikte anlam kazanır.
Hibrit çekirdek neden A2 kalır?
Hibrit panelde çekirdek taşyünü esaslıdır; poliüretan yalnız kenarlarda, vida yuvasını sıkı tutan bir şerit olarak bulunur. Çekirdeğin kendisi mineral kaldığı için sınıf taşyünüyle aynıdır: A2-s1-d0.
Yalıtım hedefiyle yangın hedefi çakışırsa
A2 zorunluysa çekirdek taşyünü ya da hibrit olur ve ısıl iletkenlik 0,045 W/mK'ya çıkar. Aynı yalıtım değerini yakalamanın yolu çekirdeği değiştirmek değil, kalınlığı artırmaktır. Kesitin sonucu U değeri hesabından okunur.
Bu, tasarımın en sık karşılaştığı ödünleşmedir: yangın sınıfı yönetmelikten gelir ve pazarlık edilmez; yalıtım hedefi kalınlıkla karşılanır.
Yapı tarafında belirleyici olan detaylar
Panelin sınıfı kadar, kabuğun nasıl kurulduğu da yangın davranışını etkiler:
- Yangın bölmesi geçişlerinde kullanılan panel ve derzin uyumu
- Tesisat geçişlerinin yangın durdurucu ile kapatılması
- Birleşim detaylarının çizime uygun uygulanması
- Çatıda dere, mahya ve parapet gibi süreksizlik noktaları
Detaylar Kütüphane bölümünde çizimli durur.
Belge olmadan sınıf yazılmaz
Bu sitede EPS çekirdekli ürünlerin yangın sınıfı hanesi boştur, çünkü o ürünler için yayımlanmış bir EN 13501 sınıfı yoktur. Yangın performansının belirleyici olduğu bir projede EPS çekirdekli panel değerlendirilmez; taşyünü ya da PUR-PIR çekirdekli standart seriye geçilir.
Nuhpanel'in deney raporları ve sınıflandırma belgeleri Kütüphane bölümünde açık durur.
Şartnameye yazılacak üç satır
- İstenen yangın sınıfı ve hangi standarda göre (EN 13501-1)
- Dayanım isteniyorsa süresi ve sınıfı (EN 13501-2)
- Sınıfın hangi çekirdek ve hangi kalınlık için belgelendiği
Üç satır yazıldığında sahada tartışma çıkmaz; yazılmadığında karar sahada verilir ve sahadaki karar elde olanı seçmektir.